Het was een knusse tijd, met een pan eten op tafel in de garage, een beetje kletsen. Maar o wee als je onzin uitkraamde, daar prikte Klaas dwárs doorheen…

Het interview vindt plaats op ‘de zaak’, de voormalige werkplaats van Klaas, bedrijfspand van 101 MOTOREN en thans het bedrijfspand van Kuifje, de vriend van Margriet.

Ik heb Klaas in 2015 leren kennen toen Kuifje hier startte met zijn bedrijfje. Hij nam me mee om te kijken en hier was Klaas. Het was een vrolijke ontmoeting, heel direct zoals Klaas is. Ik was al langer benieuwd naar Klaas vanwege de verhalen van Kuifje. Ik zag meteen dat Klaas een markante persoonlijkheid was, niet standaard. Gaandeweg leerden we elkaar beter kennen, omdat ik af en toe een paar uurtjes meekwam als Kuifje hier werkte. Klaas vroeg me hem te helpen met de website van 101 MOTOREN. Dat deed ik hier in de werkplaats. Dan maakte hij een tafeltje voor me, schoof de stoel uit en zei plechtig: “Gaat u zitten mevrouw.” Hij noemde me overigens altijd mevrouw, geen idee waarom eigenlijk.

Ik heb toen een nieuwe website voor hem gemaakt. Eerder had hij samen met Paul een website, maar hij vond die te donker. Hij wilde een website met een lichte uitstraling. Hij gaf aan wat hij wilde en liet het verder aan mij over. Hij was daarin helemaal niet kritisch en was alleen maar blij dat ik het wilde doen. Nu help ik met zijn huidige website, waarvoor ik de vormgeving doe. Ik hielp Klaas ook als er problemen waren met de technische kant van zijn mail. Hij had een oude laptop, die hier op de balie stond. Hij belde me een keer op om te vertellen dat zijn laptop gehackt was en dat hij 10.000 dollar moest betalen, omdat de laptop anders versleuteld zou blijven. Hij vertelde dat hij op een link in een phishing e-mail had geklikt. Hij wist dat het een verkeerde link was, maar hij was nieuwsgierig naar wat die gasten hadden bedacht om hem op te lichten. Dat vond ik typisch Klaas: hij wist dat er iets zou gebeuren, maar was zo benieuwd naar het trucje, dat hij toch op die link klikte.

Kuifje en Klaas zaten hier vaak met z’n tweetjes te sleutelen en te prutsen. Het was vaak koud hier. Dan ging ik thuis iets koken en nam dat mee in een pan, zodat ze lekker wat warms te eten hadden. Dan aten we met z’n drietjes boven aan het bureau, wat altijd gezellig was. Klaas bleef na het eten vaak hangen om een beetje te kletsen. We spraken over ditjes en datjes en over wat er in de krant stond. Dat was erg gezellig, gemoedelijk. Ik ben bepaald geen topchef, maar Klaas was altijd enthousiast over het eten dat ik gemaakt had en stelde daar allerlei vragen over.

‘Klaas was creatief, een vrijdenker‘

Ik maakte vaak sudoku’s en had Klaas verteld dat ik altijd de moeilijkste deed. Nou, dan moet je Klaas hebben……… Ik was een keer met hem aan het eten en kletsen, terwijl ik ondertussen een sudoku maakte. Dat ging toen mis; ik had hem verkeerd opgelost. Ik kreeg de volle laag van Klaas: “Eerst hoog van de toren blazen en nu kan je niet eens een viersterren sudoku oplossen, hahaha.”

Het was een knusse tijd. Buiten was het koud en nat en wij zaten hier in het garagetje. Ik voelde me altijd welkom en hoefde me niet op een bepaalde manier te gedragen of beleefd te doen. Het was heel ongedwongen en dat vond ik leuk. Ik heb Klaas niet lang gekend en ook niet intensief, maar toch was hij vaak in mijn gedachtensfeer.

Als Kuifje een feestje gaf, kwam Klaas ook soms even. Hij bleef nooit lang en kon dan best wel nukkig doen. Het leek alsof hij een hekel had aan standaardgedrag en omgangsvormen. Hij was een vrijdenker op dat gebied en stelde zich ook zo op. Dat waardeerde ik aan hem. Je kon bij hem niet de schone schijn ophouden, want dan zei hij recht in je gezicht: “Wat is dat nou voor onzin”, zoals met die sudoku. Dat vond ik bevrijdend en grappig. Je kon hem geen rad voor ogen draaien. 

Het was ook leuk om te zien hoe hij Kuifje hielp. In de beginperiode was Kuifje hier alleen op zondagmiddag en vanaf dat hij in 2016 met de rijschool begon, was hij hier dagelijks. Klaas vond de aanloop van leerlingen van Kuifje heel leuk. En dat was wederzijds. Hij maakte altijd grapjes, zo had hij een keer wimpers op de koplampen van Kuifje’s bus geplakt. Hij draaide altijd snoeiharde hardrock in de zaak, en wie daar wat van zei had pech: die muziek ging niet uit.

Hij had hier een poster hangen met de tekst ‘De werkelijke crisis is het dagelijks leven’. Die gaat over de ‘echte vrijheid’: dat je niet doet wat de overheid wil en dat de meeste mensen vastzitten aan een baan, een huis en een hypotheek. Die poster zegt: je kan in een veilige baan verdwijnen met ziekteverlof en vakantiegeld óf je doet wat je hart je ingeeft: Dat sprak me aan. Klaas was enerzijds rebels, authentiek en autonoom in de zin dat niemand je kan vertellen wat je moet denken. Tegelijkertijd was hij vriendelijk en sociaal en gemakkelijk om contact mee te maken. Een mooie combinatie van eigenschappen.

Klaas was creatief en ik herinner me speciaal de neusmotor, die hij maakte voor een parfumeur. Hij vertelde hoe lastig het was om het idee van een neus daadwerkelijk vorm te geven, dat hij daar hard aan werkte en zocht naar oplossingen. Het was een opdracht, maar uiteindelijk heeft die man de motor niet gekocht.

Klaas had ook een schudmachine gebouwd: een grote, ijzeren rotatiemachine om motortankjes aan de binnenkant van roest te schonen. Hij was een echte uitvinder.

Op het toilet had Klaas een spiegeltje hangen, op ooghoogte als je zat, met de tekst: ”Kijk nie zo moeilijk”. Dat moest en zou blijven hangen, wat Kuifje er ook van zou vinden. Terwijl Klaas met veel andere dingen juist makkelijk was, was hij hier heel fel op. Dat vond ik tekenend voor hem.

Klaas vertelde voor het eerst serieus over zijn angsten nadat hij opnieuw was uitgenodigd voor internationaal jureringswerk in het buitenland. Hij was daarvoor eerder onder andere naar Marokko geweest, maar wilde niet meer naar het buitenland, omdat hij er tegenop zag. Hij vertelde dat hij altijd al met angsten kampte en dat dat niet iets was wat hij zomaar opzij kon zetten. Het ging verder dan zenuwen. Hij vertelde er open over en ik vond het knap van hem dat hij daar zo eerlijk over was. Eerder had ik niet beseft dat zijn angst zo serieus en zo beperkend voor hem was. Toen realiseerde ik me ook hoe dapper het van hem was om hier zo’n hele zaak te bestieren. Hij had ook kunnen stoppen toen Paul wegging, maar dat deed hij niet, hij was moedig en sterk. Het was een prestatie: niet iedereen heeft zo’n mooie eigen zaak in Amsterdam.

Na zijn eerste opname in 2017 waren Kuifje en ik een keer aan het barbecueën in het Sarphatipark. We hadden Klaas erbij gevraagd en hij kwam, maar hij vond het heel moeilijk. De angst leek hem in een houdgreep te hebben. Toch was hij naar het park gekomen, dat bewonderde ik. Daar vertelde hij dat hij zo graag een boek wilde lezen, omdat hij afleiding nodig had en die niet vond op televisie. Ik lees zelf veel en hij vroeg mij advies over een boek dat bij hem zou passen. Hij wilde iets vrolijks, iets luchtigs, niet over dood en ellende, maar iets leuks. 

Daarna heb ik verschillende boeken voor hem meegenomen en hij koos daaruit ‘Oom Oswald’ van Roald Dahl. Hij sprak er lyrisch over en had het in één ruk uitgelezen. Ik vond het tekenend dat het hem zo aansprak, omdat ik het vond passen bij zijn persoonlijkheid: dat opgewekte, dat vindingrijke, dat vrolijke, dat ondeugende, dat jongensachtige en het afwijken van de middelmaat.

Daarna las hij met plezier ‘De honderdjarige man die uit het raam klom en verdween’, met een soortgelijk hoofdpersonage. Ik vond het leuk om die boeken met hem te bespreken;, als je zelf graag leest, is het natuurlijk leuk om dat te delen. Ik was ook blij dat het lezen hem enigszins hielp en dat ik op die manier iets kon doen voor hem.

Voor de uitvaart heb ik samen met Kuifje, Victor en Anna een filmpje gemaakt, samengesteld uit fragmenten van de vele video’s die er van Klaas gemaakt zijn.

Ik denk met heel veel plezier terug aan Klaas. Hij was een bijzondere en aardige jongen en ik had hem graag langer willen meemaken. Het is heel jammer. Soms vraag ik me af of ik meer had kunnen doen voor hem. Hij heeft een keer gevraagd of ik meekwam met Kuifje toen die hem ging opzoeken in Purmerend. Daar had ik toen geen tijd voor en daar heb ik nog steeds spijt van, want het was de laatste keer geweest dat ik hem had kunnen zien. Het heeft er mede toe geleid dat ik mijn prioriteiten nu anders stel dan vroeger, om meer oog te hebben voor wat belangrijk is in het leven. 

Kuifje en ik praten nog vaak over Klaas. Als ik hier kom, is hij er. Het blijft hier ook Klaas’ imperium.